SINIFÖĞRETMENİM.COM

Okul Öncesi, İlkokul, Ortaokul, Lise Tüm Dersler © 2020 Üyelik Gerektirmez



Sıfatlar

İsimlerin önüne gelerek onları niteleyen ya da belirten sözcüklere sıfat adı verilir.

Örnek:

güzel, mavi, öteki, iki, beriki, bu, birkaç vb.

Sıfatlar, aşağıdaki tabloda belirtildiği gibi niteleme ve belirtme sıfatları olmak üzere ikiye ayrılır:

1. Niteleme Sıfatları

İsmin önüne gelerek ismi şekil, durum, renk, hareket yönünden niteleyen sıfatlardır. Niteleme sıfatlarını belirleyebilmek amacıyla isme “Nasıl?” sorusu sorulur.

Örnek:
Sarı kalem
Nasıl kalem?
Sarı
Yalnız insan
Nasıl insan?
Yalnız

2. Belirtme Sıfatları

İsimlerin yerlerini işaret eden, sayı yönünden belirten, özelliklerini belli belirsiz olarak bildiren
ve onların özelliklerini soran sıfatlara belirtme sıfatı adı verilir.

Belirtme sıfatları;

işaret sıfatları, sayı sıfatları, belgisiz sıfatlar ve soru sıfatları olarak dörde ayrılır.

a. İşaret Sıfatları
İsimleri işaret yoluyla belirten sıfatlardır. İşaret sıfatlarını belirlemek amacıyla isme “Hangi?” sorusu sorulur.

Bu adam, şu sokak, o çatal, öteki araba, beriki köy, böyle uygulama, şöyle yöntem vb.

b. Sayı Sıfatları

İsimlerin sayılarını, sıralarını, bölümlerini, parçalarını belirten sıfatlardır. Sayı sıfatlarını belirlemek amacıyla isme “Kaç?” sorusu sorulur.

Sayı sıfatları kendi içerisinde; asıl sayı sıfatları, sıra sayı sıfatları, kesir sayı sıfatları ve üleştirme sayı sıfatları olmak üzere dörde ayılır.

Asıl Sayı Sıfatları
İsimlerin sayılarını kesin olarak belirtirler.

Örnek:
İki saat, beş durak, yüz yıl, on birinci kat vb.

Sayı sıfatları ile niteleme sıfatları art arda kullanıldığında sayı sıfatı önce gelir.
Örnek: beş küçük su, iki yakın arkadaş vb.

Sıra Sayı Sıfatları
İsimlerin sıralarını, derecelerini belirten sıfatlardır.
Örnek:100. yıl, ikinci gün, 3’üncü cadde vb.

“Sonuncu, son ve ortanca” sözcükleri de sıra sayı sıfatıdır.
Örnek:sonuncu koşucu, son çıkış, ortanca çocuk vb.

Kesir Sayı Sıfatları
İsimlerin bütününü belirten sayı sıfatlarıdır.
Örnek:Yarım ekmek, çeyrek dilim, beş buçuk lira, üçte bir pay vb.

Üleştirme Sayı Sıfatları
İsimlerin bölümlerini belirten sayı sıfatlarıdır.
Örnek:Üçer elma, yedişer kişi, birer gün vb.

c. Belgisiz Sıfatlar
İsimlerin sayılarını ve miktarlarını kesin olarak değil yaklaşık olarak belirten sıfatlardır.
Örnek:Bir, birçok, pek çok, az, çok, biraz, birtakım, bazı, tüm, kimi vb.

Belgisiz sıfat olan “bir” ile asıl sayı sıfatı olan “bir” karıştırılmamalıdır. “Bir” sözcüğü “tek” anlamında kullanılırsa asıl sayı sıfatı olur.
Örnek:Bir gömlekle ortada kalmıştı. (Tek anlamında, asıl sayı sıfatı)
Bir adam bugün seni sordu. (Belgisiz sıfat)

d. Soru Sıfatı
İsimlerin nitelik ve niceliklerini soru yoluyla belirten sıfatlardır. Soru sıfatlarının cevapları da yine bir sıfattır.
Örnek:
“Ne?”, “Nasıl?”, “Ne gibi?”, “Hangi?”, “Kaç?” vb.
Nasıl kazak aldın kendine?
Kaç öğrenci geldi?
Hangi adam beni sordu?
Kaçar elma dağıtıldı?